21–30. новембер в истории

20.11.2014 11:11

2025 p., 27.11.0008 до РХ умер Квінтус Горацій Флаккус (Quintus  Horatius Flac­cus, *0065 до РХ), майславнїйшый римлянськый  поет.

455 p.,  25.11.1562 у Мадріду родив ся Лопе де Веґа (Lope  Felix de Vega Carpio, †1635), зачинатель  еспанськой лірикы и драматурґії, до нас дуйшло  около 500 ёго творув, в котрых реалістично малює  тогочасну Еспанію.

350 p.,  30.11.1667 у Даблину родив ся Джонатан Свіфт  (Jonathan Swift; †1745), ір­ськый духовник,  писатель и сатірик, автор четыритомного романа  Ґуліве­ро­вы подорогы (1726).

323 p.,  21.11.1694 родив ся Франсуа Марі Аруе де Волтер  (François Marie Arouet de Voltaire, †1778),  французськый писатель, поет, філософ, історик,  со­автор первой енціклопедії.

260 p.,  28.11.1757 родив ся Віліам Блейк (William Blake;  †1827), брітанськый по­ет и малярь; ілустровав свої  поезії властныма велми оріґіналныма рыто­ви­на­ми и  акварелами; заставав за містичноє думаня и  неограничену фантазію со­про­тив звычайного  18-вічного раціоналізма.

254 p.,  25.11.1763 умер абаш Прево, Антуан Франсуа Прево  (Prevost d'Exiles; *1697), французськый писатель,  автор романа "Історія каваліра де Ґріє и Манон  Леско".

239 p.,  29.11.1778 (18.11 Юл.кал.) у слободї Основа коло  Харькова у не­меш­сь­куй родинї родив ся Григорій  Квітка (†1843), украинськый писатель (Сватаня на  Гончарівцї, Шельменко ордінанц).

216 p.,  22.11.1801 (10.11 Юл.кал.) в Луганську родив ся  Владимир Ив. Даль (†1872), автор любеных повідань  из народного быта (псевдо: Козак Луган­скый), автор  словника народной русчины (1863–1866).

215 p.,  29.11.1802 в Штутґарту родив ся Вілгелм Гауф  (Hauff; †1827), нї­ме­ць­кый писатель, што писав  містичны казкы в духу Е. Т. Гофмана, сатіричны  шкі­цы в духу Й. В. Ґете и историчны романы в духу  В. Скотта.

198 p.,  22.11.1819 родила ся Мері Енн Іванс ( Mary Ann  Evans: †1880), анґ­лій­сь­ка романістка, яка печатала  ся пуд мужськым псевдонимом Джордж Еліот (Geor­ge  Eliot).

191 p.,  25.11.1826 (13.11 Юл.кал.) в Сентї родив ся Йован  Джорджевич (†1900), сербськый писатель, історик и  орґанізатор театра.

187 p.,  21.11.1830 у Будапешту на гертику умер Карол  Кішфалуді (*1788), ма­дяр­ськый романтичный  писатель, драматурґ, зачинатель модерной прозы,  ре­дак­тор алманаха Аврора (од 1821), учитель Мігая  Верешмарті; на погруб изый­шла ся велика силу  людий; на улици Ваці, 19 є памятна табла; на ёго  честь ство­рили Товаришство Кішфалуді (1836),  котроє было центром літературного жи­вота.

186 p.,  30.11.1831 в Торисках родив ся Михаил Котрадов  (†1901), духовник, пе­да­ґоґ, публиціста; быв  інспектором церьковных школ Пряшовщины;  по­жерт­вовав 4000 австрійськых корун на русинськоє  просвітовоє Общество с. Іо­а­на Крестителя, створив  коло 40 фондув на пудпору печатаня учебникув,  сті­пен­дії, орґанізацію наукы в ґімназіях и  промысловках и др.

182 p.,  30.11.1835 родив ся Марк Твен (Самуел Ленґгорн  Клеменс; †1910), аме­риць­кый писатель, автор Пригод  Тома Соєра (1876) и Пригод Гаклбері Фіна (1884).

179 p.,  25.11.1838 у Стеблёві Черкаськой ґуб. родив ся  Иван Семенович Нечуй-Ле­вицькый (†1918), вызначный  украинськый писатель, публиціста, етноґраф,  фолк­лоріста, педаґоґ.

173 p.,  21.11.1844 (9.11 Юл.кал.) у Санкт-Петербурґу умер  Иван Крылов (*1769), майбулшый руськый байкарь.

171 p.,  27.11.1846 родив ся Йован Ґрчич-Миленко (†1875),  сербськый ро­ман­тич­ный поет, познатый яко  Фрушкогорськый соловей.

164 p.,  25.11.1853 в Потоку родив ся Йозеф Шкултеті  (†1948), словацькый пи­са­тель, новинарь,  літературный крітик и словникарь.

163 p.,  29.11.1854 у Валєву умер Прота Матея Ненадович  (*1777), сербськый дер­жавник, войвода и писатель,  автор Мемоарув, цїнного литературного па­мят­ника  той добы.

162 p.,  23.11.1855 (11.11 Юл.кал.) в Сентї родив ся Стеван  Сремац (†1906), вы­знач­ный сербськый писатель,  котрого часто называют Ґоґолем сербськой  літе­ра­туры.

162 p.,  26.11.1855 у Константінаполю умер на колеру у віку  57 рокув Адам Міц­кевич (*1798), польскый поет.

160 p.,  23.11.1857 у Штефурові, округ Свидник, родив ся  Еміл Кубек (†1940), ру­синськый писатель и  словникарь; од року 1904 дїятельствує в ЗША; автор  трёх­томного романа Марко Шолтыс: роман из житя  Пудкарпатськой Руси, На­род­ных повістий и стихув  (1922–1926), Старославянсько - мадярсько - русько  - нї­мець­кого словаря (1906).

154 p.,  27.11.1863 у Ґурї-Гуморї (днесь Ґура-Гуморулуй,  Румынія) родила ся Оль­га Кобылянська (†1942),  украинська писателька, феміністка; року 1894  за­ло­жила Товаришство Руськых Жон на Буковинї.

152 p.,  26.11.1865 первый раз появила ся Аліса в Краинї  Див, напечатана пак на 40 языках; автором котрой є  Луіс Керол (Lewis Carroll; правдиво: Charles  Lutwidge Dodgson).

149 p.,  23.11.1868 у Черкасах родив ся Віктор Дмитрович  Замирайло (†1939), украинськый и російськый ґрафик  и малярь; малёвав стїнописы Воло­ди­мир­ського собора; вызначный книжный ґрафик.

148 p.,  22.11.1869 в Паріжу родив ся Андре Жид ( Andre  Paul Guillaume Gide; †1951), французськый  писатель, Нобелув лавреат (1947).

148 p.,  30.11.1869 в Рімавськом Брезові умер Людовіт  Кубанї (*1830), сло­ва­ць­кый писатель и літературный  крітик.

144 р., 27.11.1873 в Більчи, Галичина, родив ся Юліан Андрієвич Яворськый (†1937), педаґоґ, літературознатель, фолклоріста, поет, якый во многых роботах занимав ся вопросами Подкарпатськой Руси.

143 p.,  30.11.1874 у каштелю Бленгайм, Вудсток, родив ся  Вінстон Леонард Спен­сер Черчілл (†1965),  брітанськый штатник и писатель, лавреат Нобела за  літературу (1953).

140 p.,  22.11.1877 родив ся Ендре Аді (†1919), мадярськый  поет и новинарь.

139 p.,  28.11.1878 (16.11 Юл.кал.) у Беоґраду умер Джура  Якшіч (*1832), серб­сь­кый писатель и малярь.

137 p.,  23.11.1880 в Ревуци родила ся Олґа Тексторисова  (Olga Textorisova; †1938), словацька писателька, в  рр. 1907–1919 робила яко учителька на Доль­ной  земли.

137 p.,  28.11.1880 у Петербурґу родив ся Александр  Александрович Блок (†1921), руськый поет.

136 p.,  23.11.1881 в Пожаревци ся родила Міліца Янковичова  (†1939), сербська пи­сателька, авторка романув,  повідань и дїточых книг.

136 p.,  28.11.1881 у Відню родив ся Стефан Цвайґ (Zweig,  †1942), авст­рій­сь­кый писатель; окрем популарных  новел написав животописы Маґеллена, Марії Стюарт,  Еразма Ротердамського, Оноре де Балзака, Льва  Толстоя.

134 p.,  27.11.1883 в Сексардї родив ся Мігай Бабич  (†1941), мадярськый поет, пи­сатель, історик  літературы.

124 p.,  26.11.1893 у Беоґраду умер Мілан Куюнджіч Абердар  (*1842), серб­сь­кый філозоф и політик, котрый  выступив и як поет под псевдонимом Абердар.

123 p.,  28.11.1894 в Познани родив ся Аркадий Фідлер  (†1985), полськый пи­са­тель, автор книг о довгых  подорогах, котры подъяв в роках 1927–1982.

122 p.,  27.11.1895 умер Александер Дюма молодшый (*1824),  французськый дра­матик и прозаик: Дама з камеліями,  Травіата.

118 p.,  21.11.1899 у Лохові, жупа Береґ, родив ся Михаил  Парлаґ (†1992), учи­тель, орґанізатор културного  живота и соціалной помочи на Верховинї, етно­ґраф,  писатель.

117 p.,  30.11.1900 умер Оскар Вайлд (*1854), ірськый  анґлійськый поет, пи­са­тель (Портрет Доріана Ґрея, 1891).

114 p.,  30.11.1903 у Петровцях родив ся Осиф Костелник  (†1936), русинськый пи­сатель и публиціста.

113 p.,  28.11.1904 в Бачськум Петровци родив ся Андрей  Мраз (†1964), сло­ва­ць­кый літературный історик и  крітик, драматик.

111 p.,  29.11.1906 в Одесї родив ся Роман Кармен (†1978),  філмовый режісер, ка­мераман, сценаріста, новинарь;  достав знатости воєнныма репортажами в ча­сї ІІ.  Світовой войны (Сталинградська битва, концлаґер Майданек, заятя Бер­ли­на, акт капітулації  Нїмещины, Норінберґськый процес).

110 p.,  28.11.1907 у Римі родив ся Алберто Моравіа  (†1990), таліанськый про­за­ик, новинарь.

109 p.,  23.11.1908 (10.11 Юл.кал.) в Кієві родив ся  Николай Носов (†1976), дї­то­чый писатель, філмовый  режісер и аніматор, котрого повість Вітя Малеєв у  шко­лї и дома (1951), трилоґія о Незнайкови  одзначены державныма премиями.

108 p.,  26.11.1909 в Слатинї, Румынія, родив ся Евґен  Іонеско (Eugene Ionesco; †1994), румынського рода  французськый драматик театра абсурда (Лыса  спі­вач­ка).

107 p.,  26.11.1910 родив ся Богдан Рудницькый, славіста,  языкознатель, про­фе­сор екзіловых украинськых  училищ у Монахіуму и Вінніпеґу; року 1943 вы­йшов  великый украинсько-нїмецькый словник Кузелї и  Рудницького, котрый до­нынї непревышимый.

102 p.,   25.11.1915 в Губовуй Жілінського края родив ся Ян  Окаль (†1990), културный и політичный актівіста,  учитель, поет; од року 1945 на еміґрації.

102 p.,   28.11.1915 (15.11 Юл.кал) в Москві родив ся  Константин Симонов (†1979), познатый совєтськый  писатель

101 p.,   22.11.1916 на фармі Джен Еллен в Каліфорнії у віку  40 рокув учинив са­мо­губство Джек Лондон  (правдиво: Джон Ґріффіт, *1876), америцькый  пи­сатель.

98 p.,   23.11.1919 у Вінници умер Микола Євшан (правд.  Федюшка; *1889), ук­ра­инськый културник,  літературный крітик и публичный активіста; печатав  пуб­лицістику в часописах Українська хата,  Літературно-научный вістник, Бу­дучность.

98 p.,   29.11.1919 у Львову умер Иван Григорович  Верхратськый (*1846), укра­ин­ськый філолоґ,  природознатель, писатель, изглядователь языка  пуд­кар­пат­сь­кых Русинув, автор словника Знадоби до  словаря южноруського (1877).

97 p.,   30.11.1920 умер Даніел Копа (*1838), учитель и  новинарь, автор сло­ва­ць­кой ґраматикы и соавтор  учебникув, што тїсно сотрудив из Андреём  Слад­ко­вичом и Йозефом Милославом Гурбаном.

95 p.,   29.11.1922 у Нішу родив ся Душко Радович (†1984),  вызначный серб­сь­кый дїточый писатель.

94 p.,   21.11.1923 в Новум Саду ся родила Анна Маєрова  (†1983), учителька в Се­ленчи и Бачськум Петровци,  дїточа писателька, авторка учебникув, ре­дак­тор­ка  дїточых часописув.

92 p.,   28.11.1925 в Осланах ся родив Станїслав Шматляк  (†2008), словацькый лі­тературознатель и крітик.

87 p.,   26.11.1930 в Орши, Біла Русь, родив ся Владимир  Короткевич (†1984), кла­сик білоруськой літературы,  майбулше познатый як зачинатель в жанрї  істо­ричного романа.

84 p.,   27.11.1933 у Пыхнях, округ Снина, родив ся Міхал  Гыряк (†2007), пе­да­ґоґ, етноґраф, фолклоріста,  публиціста, писатель дїточой літературы.

83 p.,   26.11.1934 родив ся Юрій Литвин (†1984),  украинськый поет, новинарь и правозащитник,  довгорочный лаґераш Гулаґу; року 1989  перепохороненый у Кі­єві.

83 p.,   30.11.1934 в Гуляй-Полю, Запорожчина, родила ся  украинська пи­са­те­ль­ка Раіса Иванченко (рож.  Картель, в одд. Иванова), авторка історичных  по­віс­тий и романув, як роман Клятва (о Михалови  Драгоманові).

80 p.,   27.11.1937 в Єревану, в арештї умер обвиненый з  контрреволуції 40-роч­ный Єґіше Чаренц (правд.  Єґіше Сомонян; *1897), армянськый поет, про­за­ик и  товмач, закладатель модерной армянськой  літературы.

73 p.,   27.11.1944 совєтська беспека арештовала Ивана  Гарайду; яко лінґвіста, што не занимав ся  политиков, Гарайда не бояв ся прихода совєтського  режима и не одышов до евакуації.

72 p.,   27.11.1945 у станицї Пашковська пуд Краснодаром у  воєнськум шпі­та­лю умер пудкарпатськый  писатель-сатірик Марко Бараболя (правд Иван  Фе­до­рув Рознїйчук, *1910), што высміяв языковый  вопрос, поетув-ґрафоманув, чеш­сь­ку и мадярську  політику сопротив автономії Русинув.

71 p.,   30.11.1946 у Голятинї, Воловщина, родив ся Микола  (Иванув) Зимомря, лі­тературознатель, товмач,  редактор; знатель живота Нїмцюв Пудкарпатя.

67 p.,   25.11.1950 умер Йоганн Вілгелм Єнсен (*1873),  данськый писатель, Но­бе­лув лавреат (1944).

66 p.,   27.11.1951 в Лученци умерла Божена Сланчикова  (псевда: Тімрава, Тета з Полїхна; *1867),  словацька писателька.

64 p.,   27.11.1953 у Бостону умер Юджін Ґладстовн О'Ніл  (Eugene Gladstone O'Neill, *1888), америцькый  драматик, Нобелув лавреат (1936).

61 p.,   25.11.1956 у Москві умер Олександр Петрович  Довженко (*1894), ук­ра­ин­ськый філмовый режісер и  писатель, закладатель поетичного філма; За­слу­же­ный  Умілець УССР (1939).

55 p.,   30.11.1962 в Западнум Берлинї умер Макс Фасмер  (Max Julius Friedrich Vas­mer; *1886), нїмецькый  лінґвіста, славіста, автор етімолоґічного словника  ру­сь­кого языка.

54 p.,   22.11.1963 умер Олдос Гакслі (Aldous Huxley;  *1894), анґлійськый пи­са­тель, автор песимистичных  антіутопій о будучности людства.

53 p.,   21.11.1964 родив ся Стеван Константинович,  высокошколськый педаґоґ, по­ет, прозаик и  літературный крітик, котрый пише по сербськы и по  ру­син­сь­кы.

49 p.,   25.11.1968 у Баунд Брук, Ню Джерсі, умер 90-рочный  Ептон Сінклер (Up­ton Sinclair, *1878), популарный  америцькый писатель и новинарь, што ост­ро писав о  актуалных соціалных и політичных проблемах.

49 p.,   28.11.1968 в Лондону умерла Енід Мері Блайтон  (Enid Mary Blyton; *1897), позната анґлійська  писателька пригодницькой літературы про дїти и  мо­ло­деж.

49 p.,   28.11.1968 в Берлинї у віку 81 рокув умер Арнолд  Цвайґ (Zweig; *1887), нї­мецькый писатель,  антіфашіста, чиї книгы были спалены в часї  панованя Гіт­лера.

43 p.,   25.11.1974 у Братіславі умер Василь Степанув  Ґренджа-Донськый (*1897), пудкарпатськый поет и  фолклоріста украинського стрема, котрый пер­вый  перейшов на фонетичный правопис и первый быв  выданый на Украинї (Тер­нові квіти полонин,  Харьков, 1928).

40 p.,   30.11.1977 в Беоґраду умер Мілош Црнянскі (*1893),  сербськый поет, про­заик, драматик , новинарь и  товмач.

39 p.,   28.11.1978 родив ся Анатолий Сава – подузятник,  публичный активиста, ру­синськый поет з Марамороша.

34 p.,   23.11.1983 у Кієві умер Микола Платонович Бажан  (*1904), украин­сь­кый поет, академик АН УССР  (1951), Герой Соц. Труда (1974), Народный Поет  Уз­бекстана и Заслуженый Умілець Ґрузії.

32 p.,   26.11.1985 в Братіславі умер Рудо Моріц (*1921),  педаґоґ, словацькый про­заик и публиціста, автор  літературы про дїтей и молодеж, выдаватель дїто­чых  часописув.

30 р., 23.11.1987 в Братіславі умер Даніел Окалі (*1903), лївицёвый політик, поет и літературный крітик, основатель часописа DAV (1924–1937, вєдно з Андреём Сірацькым и Владом Клементісом).
18 p.,   28.11.1999 в Братіславі умер Петер Карваш (*1920),  словацькый про­за­ик, драматик, театролоґ.

16 p.,   29.11.2001 в Красноярську у віку 77 рокув умер  Віктор Петрович Ас­та­фьев (*1924), вызначный  руськый писатель, што реалистично описовав войну и  сель­ськый живот, як то видит простый чоловік.

13 p.,   24.11.2004 умер Артур Гейлі (*1920), канадськый  прозаик, автор мно­гых бестселлерув (Готел,  Аеропорт, Колеса и др.), в котрых драматичный  су­жет є допровоженый реалистичныма подробностями з  одповідной сферы, котрі ав­тор перед написанём  твора зыскує глубокым изученём вопроса.

8 p.,    22.11.2009 умер Яромір Горжец (*1921), новинарь и  поет, актівіста чеш­сь­кого Общества Приятелюв  Пудкарпатськой Руси.

8 p.,    30.11.2009 в Беоґраду у віку 80 рокув умер Милорад  Павич (*1929), серб­ськый писатель и товмач,  історик сербськой літературы.

7 p.,    26.11.2010 в Братіславі умер Мілан Ферко (*1929),  словацькый прозаик, по­ет, драматик, автор дїтськой  и молодежной літературы.